Hoàn thiện cơ chế quản lý trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường
Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự án luật do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày cho biết, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, ý kiến của các đại biểu Quốc hội trên cơ sở bám sát, tuân thủ Nghị quyết của Chính phủ, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án luật. Theo đó, dự thảo luật tập trung luật hóa Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ “Về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hoá điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường”; và luật hóa một số nội dung của Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP “Về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024”, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và không phát sinh nội dung chính sách mới; bảo đảm phù hợp với tính chất của một dự án luật sửa đổi, bổ sung nhiều luật theo Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị “Về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam”, phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết số 206/2025 của Quốc hội “Về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật”.
Đối với một số ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội đề nghị sửa đổi, bổ sung một số nội dung nằm ngoài phạm vi của dự thảo luật hoặc thuộc thẩm quyền của Chính phủ, của Bộ trưởng: Chính phủ xin ghi nhận, tiếp thu và sẽ chỉ đạo các cơ quan soạn thảo nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động, lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động để xử lý khi sửa đổi toàn diện các luật có liên quan theo yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện dự thảo các văn bản quy định chi tiết trước khi ban hành.
Đối với một số ý kiến quan tâm đến cơ chế hậu kiểm khi cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và phân quyền giải quyết thủ tục hành chính: Dự thảo luật và dự thảo các văn bản quy định chi tiết đã quy định các phương thức quản lý thay thế tương ứng với điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính được bãi bỏ hoặc phân quyền.
“Việc cắt giảm, phân quyền giải quyết thủ tục hành chính tại dự thảo luật không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý nhà nước mà thay bằng phương thức quản lý chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, quản lý dựa trên rủi ro, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và dữ liệu. Mặt khác, bên cạnh các quy định cụ thể trách nhiệm kiểm tra chuyên ngành trong pháp luật chuyên ngành, hệ thống pháp luật hiện nay đã có đầy đủ quy định về thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát, xử phạt…, đủ cơ sở pháp lý cho công tác hậu kiểm, xử lý vi phạm nếu có“, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cũng cho biết, Chính phủ có chủ trương chuyển toàn bộ chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về Bộ Công Thương nhằm thực hiện Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Đối với ý kiến thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, của các đại biểu Quốc hội đề nghị dự thảo luật cần bám sát yêu cầu điều chỉnh sự phân công của Chính phủ để rà soát, sửa đổi, bổ sung các nội dung tương ứng của Luật Địa chất và Khoáng sản, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với quy định của Luật Tổ chức Chính phủ; tiếp thu ý kiến, Chính phủ đã chỉ đạo cơ quan soạn thảo rà soát, chỉnh lý các khoản tại dự thảo luật theo hướng thay thế cụm từ “Bộ Nông nghiệp và Môi trường” được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản để phù hợp với yêu cầu điều chỉnh phân công nhiệm vụ giữa các bộ của Chính phủ.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải trình bày báo cáo ý kiến đối với nội dung cơ quan trình dự kiến tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật
Trình bày Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải cho biết Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự khẩn trương của Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc tiếp thu khối lượng lớn ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội đối với dự án luật trong thời gian ngắn và cơ bản thống nhất với các báo cáo tiếp thu, giải trình. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục lưu ý đối với một số nội dung:
+ Về cơ chế rà soát thuốc bảo vệ thực vật: Cơ chế rà soát hiện hành còn bị động, do đó Thường trực Ủy ban đề nghị chủ động rà soát, đánh giá lại định kỳ và đột xuất làm căn cứ kịp thời hạn chế sử dụng hoặc loại khỏi danh sách thuốc không còn bảo đảm sự an toàn. Xác định đối tượng ưu tiên và nguồn lực thực hiện, bảo đảm khả thi, thực chất, nhất là đối với thuốc, hoạt chất có nguy cơ cao.
+ Về cơ chế hậu kiểm, bãi bỏ điều kiện buôn bán giống cây trồng và phân bón: Đây là vật tư đầu vào ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất; Nhiều trường hợp phải qua thời gian sử dụng mới bộc lộ chất lượng, trong khi khả năng kiểm soát tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn hạn chế. Thường trực Ủy ban đề nghị bổ sung cơ chế quản lý thay thế đủ mạnh, rõ thẩm quyền, trình tự đình chỉ, hủy bỏ thông tin tự công bố sai, không công khai vi phạm; tăng cường truy xuất nguồn gốc, hậu kiểm, kiểm soát hàng hóa kém chất lượng.
+ Về vận hành liên hồ chứa theo thời gian thực: Vấn đề này tác động trực tiếp đến phòng chống thiên tai, sản xuất và đời sống của nhân dân vùng hạ du; Thực tiễn đã phát sinh lũ gây ngập úng mùa mưa, thiếu nước mùa khô. Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu để điều phối vận hành trên toàn lĩnh vực; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan điều hành, chủ hồ chứa và địa phương, bảo đảm dữ liệu thời gian thực phục vụ dự báo, điều hành và cảnh báo kịp thời cho vùng hạ lưu.
+ Về việc bảo đảm các nguyên tắc, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan được quy định trong luật: Việc tiếp thu mới thể hiện rõ ở Điều 33 Luật Chăn nuôi, nội dung tương tự tại các luật khác vẫn quy định tại các văn bản dưới luật. Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bảo đảm nguyên tắc quản lý, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm cơ bản của các chủ thể được quy định ngay ở trong luật.
Tăng cường hậu kiểm, hoàn thiện cơ chế quản lý trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu
Cho ý kiến tại Phiên họp, thành viên UBTVQH bày tỏ cơ bản nhất trí với báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ và tán thành với ý kiến của cơ quan chủ trì thẩm tra. Đồng thời đề nghị cần tiếp tục rà soát, chỉnh lý, bổ sung cơ chế quản lý thay thế bảo đảm đủ mạnh và khả thi khi bãi bỏ điều kiện buôn bán giống cây trồng, phân bón. Tăng cường công tác hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo đảm quyền lợi của người dân. Chỉnh lý, hoàn thiện cơ chế rà soát, đánh giá lại định kỳ và đột xuất danh mục thuốc bảo vệ thực vật đã được cấp phép, ban hành; kịp thời quyết định hạn chế sử dụng hoặc loại bỏ các danh mục thuốc không còn bảo đảm an toàn, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường…
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao sự chủ động, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra trong việc nghiên cứu tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội ở tổ và hội trường; đồng thời cơ bản nhất trí với nhiều nội dung giải trình, tiếp thu, chỉnh lý của Chính phủ đối với dự án luật.
Đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp và các cơ quan có liên quan rà soát thật kỹ, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Ủy viên Thường vụ Quốc hội tại phiên họp, ý kiến của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường và những ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện từng chương, điều của dự thảo luật. Bảo đảm thể hiện nhất quán các nội dung giải trình, tiếp thu trong báo cáo với các nội dung được chỉnh lý, hoàn thiện tại dự thảo luật; đồng thời giải trình làm rõ hơn những nội dung chưa được tiếp thu, nhất là các vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm và còn có ý kiến khác nhau để Quốc hội có cơ sở xem xét, quyết định.
Trên cơ sở kết quả phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua dự thảo luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận chính thức của Phiên họp này. Chính phủ chịu trách nhiệm toàn diện đối với việc tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật cả về nội dung chính sách và kỹ thuật lập pháp, bảo đảm chất lượng và tiến độ./.
Như Thảo - Vũ Hiếu - Cao Hoàng